Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı verilerine dayanarak hane halkları tarafından en fazla israf edilen gıda gruplarını açıkladı. Araştırmalara göre, birçok tüketici gıda israfına karşı duyarlı olsa da, bazı ürünler hâlâ israf edilebiliyor. Geçtiğimiz yıl itibarıyla en çok israf edilen gıda grubu yüzde 39,7 ile “taze meyve ve sebze” olarak belirlendi. Bu grubu yüzde 32,5 ile “ekmek” takip ediyor. Diğer israf edilen ürün grupları arasında ise yüzde 15,1 ile süt ve süt ürünleri, yüzde 5,9 ile kuru bakliyat yer alıyor. Makarna ile et ve et ürünlerinin israf oranları ise her biri için yüzde 2,7 ile oldukça düşük seviyelerde kaldığı gözlemlendi.
Gıda israfının başlıca nedeni “bozulma” olarak öne çıkıyor. Gıda ürünlerinin çöpe atılma sebeplerine bakıldığında, bozulmanın oranı yüzde 74,4 ile en yüksek değer. Tüketicilerin yüzde 12,1’i “son kullanma tarihinin geçmesi”, yüzde 6,3’ü ise “fazla satın alma veya pişirme” nedeniyle gıdaları israf ettiklerini belirtiyor. Hane halklarının yüzde 84’ü gıda ürünlerini “hiçbir zaman” çöpe atmadıklarını ifade ederken, “nadiren” çöpe atanların oranı yüzde 12,7, “sıklıkla” çöpe atanların oranı ise sadece yüzde 0,3 olarak kaydedildi.
Alışveriş alışkanlıkları incelendiğinde, 2025 yılında tüketicilerin yüzde 54,4’ünün alışverişe liste yaparak çıktığı görülüyor. Ürün fiyatlarını takip edenlerin oranı yüzde 14,9, plansız alışveriş yapanların oranı ise yüzde 14,4 olarak belirlendi. Gelir grupları arasında yapılan araştırmada, en düşük gelir grubundaki hane halklarının alışveriş listesi yapma oranı yüzde 57,3 iken, en yüksek gelir grubunda bu oran yüzde 49,9 olarak tespit edildi.
Gıda israfını önlemek amacıyla uygulanan yöntemler arasında “tüketilemeyen gıdaların hayvanlara verilmesi” önemli bir yer tutuyor. 2024 yılında yüzde 27,3 olan bu oran, 2025 yılında yüzde 28,7’ye yükseldi. Gelir düzeyi en düşük olan grupta tüketilemeyen gıdaları hayvanlara verme oranı yüzde 35,9 iken, en yüksek gelir grubunda bu oran yüzde 27,8 olarak belirlendi. Ayrıca, tüketicilerin yüzde 83,6’sı gıda israfını önlemek için bireysel olarak çaba gösterdiklerini ifade etti.
