Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişin ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) etkisi giderek azalmış durumda. Meclis’in yetkileri kısıtlanırken, denetim işlevi de önemli ölçüde işlevsiz hale geldi. TBMM’nin, iktidarın tartışmalı düzenlemelerini ve uluslararası anlaşmaları onaylama işlevi için çalıştığı, vatandaşların taleplerine yönelik çok sayıda önemli görüşme ve kanun teklifinin ise AKP ve MHP oylarıyla reddedildiği ifade ediliyor. Meclis’in etkisizleştiğine dair bulgular, Meclis Başkanlığı’nın resmi verileriyle de destekleniyor.
BirGün’den Mustafa Bildircin’in haberine göre, 2 Haziran 2023 tarihinde başlayan 28’inci Yasama Dönemi’nde bakanlıklara sunulan soru önergelerinin büyük bir kısmı yanıtsız kalmış. 12 Mayıs 2026 itibarıyla TBMM Başkanlığı’na iletilen 44 bin 154 yazılı soru önergesinden yalnızca 6 bin 157’sine yasal süre içinde yanıt verilmiş. Milletvekillerinin önergelerine zamanında yanıt alma oranı sadece yüzde 14’te kalırken, yasal süre geçtikten sonra cevaplanan önerge sayısı ise 24 bin 53’e ulaşmış.
Soru önergelerinin yanıtlanmama oranları bakanlıklar bazında şöyle dağılıyor:
– Sağlık Bakanlığı: Yüzde 60 (Her 10 önergeden altısı cevapsız bırakıldı)
– Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı: Yüzde 53
– İçişleri Bakanlığı: Yüzde 42
– Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı: Yüzde 38
– Adalet Bakanlığı: Yüzde 31
TBMM Başkanlığı, soruların “Meclis’in saygınlığına uygun, tam, yeterli ve tatminkâr nitelikte” olması için bakanlıklardan ricada bulunduklarını belirtiyor. Ancak bakanlıkların çoğunlukla sorulara yanıt vermek yerine internet sitelerinden konuya dair linkler paylaştığı, bu linklerin ise yeterli bilgi sunmadığı bildiriliyor. Ayrıca, birçok önergede soruların seçilerek yanıtlandığı, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın çok sayıda önergeyi “İlgi alanımız dışında” diyerek geçiştirdiği gözlemleniyor.
Bakanlıkların yanıtsız bıraktığı ve hala cevap bekleyen önerge sayısı ise 12 bin 742 olarak kaydedilmiş durumda. Yazılı soru önergelerine yasal süre içinde yanıt verilmemesine dair bakanlıklardan gelen gerekçeler ise dikkat çekici. Milli Savunma Bakanlığı, önergelerin ulaştıktan sonra hızlıca yanıtlandığını savunurken, Ticaret Bakanlığı, yoğun çalışma temposu sebebiyle bazen gecikmeli yanıtlama yapıldığını ifade ediyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ise, yanıtların yasal süre aşıldığı gerekçesiyle henüz Meclis’e iletilmediğini belirtiyor.
